In mijn verplaatsingen

tram_123RF_Lightpoet_450px.jpgDe motoren van de personenwagens zijn in de loop der jaren wel zuiniger geworden, maar anderzijds worden er meer kilometers gereden en worden er vaak zwaardere modellen aangeschaft.

Deze tendensen werken de geboekte vooruitgang niet alleen tegen, maar overtreffen deze zelfs. Dit verklaart waarom in ons land de uitstoot van broeikasgassen door het wegvervoer nog steeds toeneemt. Werk aan de winkel dus !

Maar vooraleer de onderstaande tips te raadplegen, vergeet niet dat voorkomen nog altijd beter is dan genezen: de beste kilometers zijn nog steeds… diegene die niet gereden worden. Kilometers die uitgespaard worden, zorgen voor de grootste besparing aan brandstof, en dus ook de grootste winst op financieel en milieuvlak (vervuiling en CO2-uitstoot).

Om dat te bereiken, bestaan er een aantal voor de hand liggende oplossingen:

 

 

Zonder investeringen

Vooral korte ritten met de auto zijn erg milieubelastend en zorgen voor een groot brandstofverbruik omdat de motor het grootste deel van de tijd nog niet op temperatuur is. Het zijn net die afstanden die gemakkelijk met de fiets of te voet overbrugd kunnen worden. Lichaamsbeweging is bovendien erg gezond.

Het openbaar vervoer heeft – per persoon – een CO2-uitstoot die slechts een fractie (ongeveer 1/5) bedraagt van een auto. Ziehier enkele benaderende cijfers voor diverse transportmiddelen (in g CO2/km per persoon), die goed de grootte-orde aangeven maar afhankelijk van tal van factoren (zoals bv. het aantal passagiers):

In de stad :

Over grotere afstanden :
  •  te voet / met de fiets: 0 g
  • de tram: 20g
  • de bus : 80 g
  • een personenwagen (3 personen) : 103 g
  • een personenwagen (1 persoon): 310 g
  • de trein: 25 g
  • een autocar: 30 g
  • een vliegtuig: 160 g
  • een personenwagen (1 persoon): 180 g

De keuze is echter niet altijd zo eenvoudig: als je alleen of met twee bent, scoort het openbaar vervoer zonder enige twijfel het best, maar voor een gezin of groep van vier à vijf personen kan de balans - qua CO2-uitstoot maar zeker ook financieel - omslaan in het voordeel van de auto.

Een goed gebruik van het openbaar vervoer veronderstelt goede informatie : ziehier de uurroosters van de treinen, en de bussen (Vlaanderen, Brussel, Wallonië).

Zeker voor het dagdagelijkse woon-werkverkeer is samen in één auto naar het werk rijden gemakkelijker te organiseren. Met het aantal medereizigers daalt in gelijke mate de totale vervuiling, de CO2-uitstoot en… de kost van brandstof, slijtage en onderhoud.

Wist je dat je wagen zelfs bij een gebruik van 2 uur per dag nog altijd 90% van de tijd stil staat ? Als je slechts af en toe een wagen nodig hebt, kan je ook deelnemen aan een systeem van autodelen. Autodelen heeft als groot voordeel dat er minder wagens geproduceerd moeten worden (hun productie zorgt voor een zeer grote CO2-uitstoot), dat er minder parkeerplaatsen aangelegd moeten worden en dat de kosten (wegentaks, verzekering, onderhoud,…) gedeeld worden.

Er zijn verschillende vormen van autodelen mogelijk:

  • de eigenaar deelt zijn wagen met andere gebruikers:
    • volgens het kostendelend principe (bv. met buren)
    • door de wagen aan te bieden aan een bedrijf met een online platform, waar geregistreerde gebruikers de wagen kunnen huren. De opbrengst wordt gedeeld tussen de eigenaar van de wegen en het bedrijf.

  • een bedrijf stelt een eigen wagenpark ter beschikking van zijn leden, die betalen voor het gebruik van een wagen. Kies op het moment van de reservatie bij voorkeur een minder vervuilende en efficiëntere wagen (zie verdere tips). Sommige bedrijven bieden uitsluitend elektrische wagens aan (Partago, Zen car) ! Je kan zelfs investeren in een dergelijke coöperatie.

Ziehier een overzicht van de vele mogelijkheden voor Vlaanderen en Brussel en Wallonië.

 

Probeer ritten met elkaar te combineren, zodat u niet onnodig heen en weer rijdt. Langere ritten zijn relatief gezien goedkoper en minder milieubelastend dan dezelfde hoeveelheid kilometers in een groter aantal kortere ritten. Vermijd overtollige verplaatsingen door bij winkels telefonisch na te vragen of het item dat u wenst daar verkocht wordt of in voorraad is.

De wijze waarop je met het gaspedaal, de rem en de versnellingen omspringt (je rijstijl met andere woorden), beïnvloedt in belangrijke mate het brandstofverbruik (en dus de CO2-uitstoot en de vervuiling), de geluidshinder en zelfs de slijtage van je wagen. Vaak krachtig optrekken en remmen zal zeker niet resulteren in een sober brandstofverbruik. ’Scheur’ niet weg, start zonder gas te geven, vermijd hoge toerentallen (o.m. door tijdig – tussen de 2000 à 25000 toeren/minuut - naar een hogere versnelling te schakelen), anticipeer op het overige verkeer, laat de auto uitbollen bij het naderen van een hindernis en ga niet zwaar op de rem staan om nadien weer krachtig op te trekken (b.v. in bochten). Deze principes worden ook wel “ecodriving” of “het Nieuwe Rijden” genoemd. Volg eens een introductie tot dit onderwerp! Zie ook het aanbod ecodriving van Ecolife, het initiatief e-positief van Febiac of het Nieuwe Rijden in Nederland. (links)

Tussen een uiterst rustige en een erg “sportieve” rijstijl kan al gauw 35 % verschil in brandstofverbruik en CO2-uitstoot zitten (bij een agressieve rijstijl kan dat verschil nog veel hoger oplopen). Het aanmeten van een zuinige rijstijl vermindert tevens de stress op de weg.

Elke 10 kg extra gewicht verhoogt het verbruik met ongeveer 0,1 liter (per 100 km)! Laat dus geen onnodige bagage in de auto slingeren en verwijder het bagagerek, de dakkoffer of de fietsenhouder als je ze niet gebruikt.

Een bagagerek, dakkoffer of fietsenhouder vertegenwoordigen verhogen ook de luchtweerstand (de aerodynamische weerstand) van je wagen, wat vooral bij hogere snelheden het verbruik sterk doet stijgen. Verwijder ze als je ze langere tijd niet gebruikt. Omwille van die luchtweerstand monteer je een fietsenhouder beter achteraan dan boven op het dak. Ook het rijden met open raampje of open dak verstoort de aerodynamica en leidt tot een hoger verbruik.

Een koude motor warmt beter op als je er onmiddellijk – maar rustig – mee rijdt. Laat je motor dus niet eerst enkele minuten stationair draaien. Schakel de motor uit als je langer dan 30 seconden moet stilstaan (bv. aan spoorwegovergangen).

Sommige elektrische accessoires zoals airco, verstralers, achterruitverwarming of stoelverwarmers, verbruiken veel energie en kunnen het brandstofverbruik verrassend hoog doen oplopen. Zo kan een airco die veel gebruikt wordt, het verbruik met 20 tot 25% doen toenemen !

Rij steeds met een goed onderhouden wagen, en sla geen onderhoudsbeurten over. Gebruik olie van goede kwaliteit en ververs ze regelmatig. Vervang ook op de aangegeven tijdstippen de lucht- en oliefilter (en de “bougies”). Een vuile luchtfilter kan het verbruik met 10% doen toenemen ! Ook een juiste bandenspanning is belangrijk: deze zorgt niet alleen voor een goede wegligging en een lange levensduur van je banden, maar beïnvloedt ook het brandstofverbruik van je wagen met meer dan 3%. Het vullen van de banden met stikstof verhoogt de stabiliteit van de luchtdruk, maar neemt niet weg dat ook dan de bandenspanning regelmatig gecontroleerd moet worden. Controleer je bandenspanning dus maandelijks. Een drukmeter vindt je in zowat elk benzinestation.

 

Met investeringen

Als je niet veel gebruik maakt van een wagen, loont het misschien de moeite de aankoop van een privé-wagen te herzien en andere oplossingen zoals het autodelen te overwegen.

Als een privé-wagen noodzakelijk is, kijk je eerst en vooral naar de gewenste maat. Of dat best een grote of kleine auto is, hangt af van je persoonlijke omstandigheden. Vanuit milieuoogpunt is een kleine wagen of een goed gestroomlijnde middenklassewagen zeker de beste optie.

Een kleine, lichte wagen is de beste keuze als je je veel in de stad verplaatst. Dat maakt manoeuvreren en parkeren gemakkelijker. En bij herhaald remmen en optrekken verbruikt een lichte auto minder brandstof.

Voor langere afstanden buiten de bebouwde kom kies je best een wagen uit de middenklasse, die het beste compromis oplevert tussen het brandstofverbruik (bepaald door het motorvermogen en de aërodynamica) en de mogelijkheid om grotere afstanden in alle veiligheid af te leggen. Bij een hogere snelheid draait de motor (dankzij een groter vermogen en andere schakelverhoudingen) aan een lager toerental, en is de wagen dus zuiniger.

MPV’s (multi purpose vehicles) of monovolumes zijn zeer populair omdat ze meer passagiers en bagage kunnen vervoeren. Maar door hun hogere gewicht verbruiken ze doorgaans ook meer, zeker bij hogere snelheden. Alleen als u er 6 of 7 personen mee vervoert, is dit type energiezuiniger.

Eveneens populair (onder meer omwille van het veiligheidsgevoel) zijn de SUV’s (de Sports Utility Vehicles) of terreinwagens (4x4) die een hoog laadvermogen combineren met een capaciteit om passagiers te vervoeren. Door hun gewicht en hun (al dan niet permanente) vierwielaandrijving verbruiken ze in het algemeen veel brandstof. Vanuit milieuoogpunt zijn ze dan ook af te raden.

voiture-electrique_123RF_R.Hoetink_450px.JPGEenmaal het soort wagen gekozen is, kan je een keuze maken uit de vele merken, modellen, uitvoeringen… en vooral ook motortypes. Dit motortype is wellicht de belangrijkste keuze die je moet maken: kies je een elektrische wagen, een wagen met een verbrandingsmotor of een hybride ?

De beste oplossing is zonder twijfel de 100% elektrische wagen, op voorwaarde dat de elektriciteit die gebruikt wordt voor het opladen van zijn batterijen ‘groen’ is (afkomstig is van hernieuwbare energiebronnen zoals zon en wind).

De tabel hieronder geeft een overzicht van de mogelijk brandstoftypes, en van hun respectieve voor- en nadelen:

 

 
Brandstof


Voordelen


Nadelen

elektriciteit

  • hoger rendement
  • geen lokale uitstoot; lage indirecte uitstoot voor opwekking van de elektriciteit
  • geruisloos
  • thuis oplaadbaar (met laadstation of normaal laadpunt)
  • hoge aankoopprijs
  • lange laadtijd (afhankelijk van de laadpaal)
  • weinig laadpalen beschikbaar
  • geringere autonomie, meer geschikt voor korte afstanden (actieradius)

hybride
(benzine of diesel + elektriciteit)

  • lager verbruik
  • grotere autonomie (actieradius) dan een 100% elektrisch voertuig
  • hogere aankoopprijs
  • extra gewicht en minder ruimte door batterijen

aardgas
(Compressed Natural Gas of NG)

  • veel lagere literprijs
  • minder vervuilende uitstoot
  • thuis laadbaar (met compressor)
  • gebrek aan tankstations

LPG
(Liquefied Petroleum Gas)

  • veel lagere literprijs
  • minder vervuilende uitstoot
  • extra installatiekost na aankoop
  • bijkomende verkeersbelasting
  • extra gewicht en minder ruimte door extra tank
  • toegang tot ondergrondse garages soms geweigerd

benzine

  •  goedkoper in aankoop
  • lagere uitstoot van fijn stof (roetdeeltjes) dan dieselwagens
  • hoger verbruik en dus hogere CO2-uitstoot
  • hogere uitstoot van koolstofmonoxide (CO) en vluchtige organische stoffen (zoals xyleen of benzeen)
  • hogere prijs per liter
  • mogelijk kortere levensduur

diesel

  • lager verbruik en dus lagere CO2-uitstoot dan benzinewagens
  • iets lagere literprijs
  • mogelijk langere levensduur
  • lagere uitstoot van koolstofmonoxide (CO) en vluchtige organische stoffen (zoals xyleen of benzeen)
  • hogere aankoopprijs
  • duurder onderhoud
  • beduidend grotere uitstoot van stikstofoxiden en fijn stof (roetdeeltjes) dan benzinewagens

De markt van de elektrische wagens maakt vooruitgang in België: eind 2016 waren er volgens de FOD Mobiliteit in ons land meer dan 5000 elektrische wagens ingeschreven, of bijna 0.1% van het aantal personenwagens. In Vlaanderen geeft de aankoop van een dergelijke wagen recht op een premie.

Geef je de voorkeur aan een verbrandingsmotor, weet dan dat de techniek waarmee een laag brandstofverbruik bereikt wordt (elektronisch geregelde sturing of inspuiting van de motor, hybride aandrijving…), op zich niet zo belangrijk is: het is het eindresultaat dat telt. Kijk daarom steeds naar het binnen Europa verplichte CO2-etiket. Dit etiket maakt het mogelijk in één oogopslag na te gaan hoe een wagen qua CO2-uitstoot en verbruik scoort ten opzichte van het gemiddelde.

Dit etiket is zeer vergelijkbaar is met het energielabel van huishoudelektro: ook het CO2-etiket werkt met een kleurenschaal met 7 zones van groen tot rood.

Benzine

De gele kleur (categorie D) stemt overeen met de gemiddelde uitstoot. De wagens uit de groene zones hebben een lagere uitstoot en een lager verbruik dan gemiddeld, terwijl de oranje en rode zones wijzen op een uitstoot en een verbruik die hoger liggen dan gemiddeld.

Het spreekt voor zich dat die waarden gebaseerd zijn op de officiële (gehomologeerde) cijfers afkomstig van de fabrikanten, en dat de uitstoot en het verbruik in de praktijk (bv. door de persoonlijke rijstijl of door de aard van het afgelegde traject) hoger kunnen liggen.

Hou er bij uw keuze rekening mee dat een zuinige wagen niet alleen een lager brandstofverbruik geeft, maar ook leidt tot minder hoge vaste kosten tijdens het jarenlange gebruik.

 

CO2-gids-web.jpg

Om de CO2-uitstoot en het brandstofverbruik van alle wagens op de Belgische markt te vergelijken, kan je terecht :

  • bij elke verkoper van nieuwe wagens, die verplicht is deze informatie te tonen
  • op de elektronische CO2-gids op de energievreterswebsite. Deze maakt de informatie snel toegankelijk en vergemakkelijkt het selecteren en vergelijken van verschillende modellen. 

 

ec_tyre_label-300px.jpgNadat de juiste wagen gekozen is, is het tijd om te kijken naar de meest geschikte banden voor de wagen. Binnen Europa zijn de banden van personenwagens, bestelwagens en vrachtwagens sinds november 2012 voorzien van een Europees bandenlabel. Dat label geeft u belangrijke informatie om banden te vergelijken en een type te kiezen dat het best bij uw gebruik en rijgedrag past.

Het label geeft informatie over:

  1. de brandstofefficiëntie (linksboven): hoe kleiner de rolweerstand van de band, hoe hoger de brandstofefficiëntie (bv. A) en hoe lager het brandstofverbruik en de CO2-uitstoot.
     
  2. de grip op nat wegdek (rechtsboven): deze score wordt bepaald door de afstand te meten die de wagen bij regenweer nodig heeft om af te remmen van 80 naar 20 km/u. Met een band van klasse A is de remafstand 18 meter korter dan met een band van klasse F, wat het risico op ongevallen sterk vermindert.
     
  3. het geluid (onder): Het geluidsniveau wordt gemeten in decibel (dB) en weergegeven in drie geluidsklassen (voorgesteld als zwarte golfjes). Banden met 1 zwart golfje maken 3 decibel minder rolgeluiden in vergelijking met banden met 3 golfjes.


Opgelet! Slechts weinig banden scoren goed op alle drie criteria: een band met een kleinere remafstand op een nat wegdek heeft bv. een grotere rolweerstand. Dankzij de ontwikkeling van nieuwe technologieën kunnen fabrikanten de criteria stilaan beter combineren, maar het aanbod van dat soort banden is voorlopig klein, waardoor ze ook duurder kunnen zijn.

Daarnaast bevat het label uiteraard ook de nodige informatie over de fabrikant, de handelsnaam/het merk, de bandenmaat, de belastingsindex en de snelheidsindex.

 

Meer info:

Vluchten leiden tot een bijzonder grote uitstoot van broeikasgassen, die – afhankelijk van de afgelegde afstand – de uitstoot van “een gans jaar thuis” kan evenaren. Indien je je toch met een vlucht wil verplaatsen, kan je wel de uitstoot ervan vrijwillig “compenseren”. Het principe daarvan is eenvoudig: op basis van de gekozen bestemming (de afgelegde afstand) bereken je je persoonlijke CO2-uitstoot en doe je een gift aan een project dat investeert in hernieuwbare energiebronnen (vaak in ontwikkelingslanden), die lokaal een verlaging van de uitstoot van broeikasgassen teweegbrengen, of vermijden dat de ontwikkeling tot meer uitstoot zou leiden. De uitstoot van je vlucht wordt zo gecompenseerd door een even grote verlaging van een uitstoot elders. Je kan hiervoor bv. terecht op de Belgische websites www.compenco2.be en www.co2logic.be

 

energievreters-CO2guide.gif

 Bezoek de module wagens van de energievreterswebsite !

 Je kan er in enkele klikken:

  • het verbruik van je huidige wagen inschatten en gepersonaliseerde tips ontvangen om dit verbruik te verminderen
  • verschillende nieuwe modellen met elkaar vergelijken met het oog op een toekomstige aankoop 
  • de CO2-uitstoot van nieuwe wagens opzoeken in de elektronische CO2-gids