Waterbeheer

Water is een van de fundamenteelste menselijke behoeften. De klimaatverandering vormt echter een groot risico vanwege:

  • de sterke afname van hernieuwbaar oppervlaktewater en ondergrondse waterhulpbronnen in de meeste droge subtropische regio’s, waardoor de rivaliteit om water tussen de sectoren zal verergeren; op de hoge breedtegraden zullen de waterhulpbronnen daarentegen juist toenemen
  • het grotere risico op overstromingen als gevolg van de grotere frequentie en intensiteit van extreme neerslagsituaties
  • de teruglopende beschikbaarheid van water in bergregio’s zoals de Andes en de Himalaya, door het kleinere volume water dat in de gletsjers en de ijskap is opgeslagen
  • de verminderde waterkwaliteit
  • de grotere risico’s op ondergelopen land, overstromingen en erosie aan de kust en in lager gelegen gebieden, als gevolg van het stijgende zeeniveau

 

In Europa

In Europa zijn sinds 1980 al meer dan 325 grote rivieroverstromingen gesignaleerd, waarvan ruim 200 sinds 2000. Maar ons continent is de afgelopen decennia eveneens geteisterd door meerdere grote droogteperiodes, zoals de rampzalige droogte door de hittegolf in Centraal-Europa in de zomer van 2003 en de droogte op het Iberisch schiereiland in 2005. In sommige delen van Europa, in het bijzonder in Zuid-Europa, lijken de droogtes frequenter en ernstiger te zijn geworden.

De toename van de winterneerslag zal in de winter en in het voorjaar waarschijnlijk vaker tot ernstigere rivieroverstromingen leiden. De landen aan de Noordzee zullen extra kwetsbaar worden voor overstromingen.

Het risico op droogte in de zomer zal door de combinatie van temperatuurstijging en minder neerslag in de zomer waarschijnlijk groter worden, resulterend in langere en intensere periodes van droogte.

 

In België

België is, na Nederland, het Europese land dat het meest blootstaat aan opeenvolgende overstromingen en aan een stijging van het zeeniveau (in Vlaanderen ligt 15 % van het grondgebied maar 5 meter boven het gemiddeld zeeniveau).

In België worden de laatste decennia steeds vaker overstromingen waargenomen. In 1995, 1998, 2002, 2003 en 2005 kwamen zware overstromingen voor en meer recent, in 2010 en 2011, opnieuw. Natuurlijk is de ruimtelijke ordening gedeeltelijk verantwoordelijk voor die overstromingen, maar de schommelingen in winterneerslag en de grotere frequentie van zware regenbuien (vooral in de zomer) hebben het risico nog meer vergroot. De prognoses wijzen op een sterke stijging van het neerslagvolume in de winter, waardoor het risico op overstromingen nog zal toenemen. 

 

inondation-Belga-24603646-550px.jpg
Een overstroming in de provincie Luik, in januari 2011. (Bron: BelgaImage)
Dergelijke beelden zullen door de klimaatopwarming steeds vaker gezien worden.