Ondertekening, ratificatie en inwerkingtreding
De ondertekening van het Protocol in Kyoto (1997) was de eerste stap. Toch duurde het nog tot 2005 vooraleer het ook effectief in werking trad. Dit kon immers slechts zodra:
- 55 landen het Protocol ratificeerden
- de gemeenschappelijke CO2-uitstoot van de geïndustrialiseerde landen die het Protocol ratificeren minstens 55% bedroeg van de totale uitstoot van de hele geïndustrialiseerde wereld (in het referentiejaar 1990).
Door de uitstap van de Verenigde Staten, die wereldwijd ongeveer een derde van de uitstoot van CO2 voor hun rekening nemen, werd het halen van deze tweede drempel afhankelijk van de ratificatie door Rusland, verantwoordelijk voor ruim 17% van de CO2-uitstoot in 1990.
Nadat lang grote onzekerheid bestond over de houding die Rusland zou innemen, ratificeerde dit land op 18 november 2004 eindelijk het Protocol, waardoor de gemeenschappelijke CO2-uitstoot van alle industrielanden die ratificeerden tot 61,6 % opklom. Exact 90 dagen later - op 16 februari 2005 - werd het officieel van kracht, d.w.z wettelijk bindend wordt voor de ratificerende Partijen.
België ondertekende het protocol op 29 april 1998. De ratificatie gebeurde in mei 2002 (samen met de ganse Europese Unie), nadat zowel de federale als de gewestelijke parlementen hun goedkeuring gaven.
In totaal hebben nu 193 landen het Protocol ondertekend of geratificeerd. Een lijst van deze landen kan geraadpleegd worden op de website van het UNFCCC.
Verdere onderhandelingen: van COP 3 tot COP 12
Na de goedkeuring van het Protocol van Kyoto tijdens de derde zitting van de Conferentie van de Partijen van het Klimaatverdrag (COP 3 in Kyoto, 1997) bleven nog een groot aantal praktische modaliteiten voor de uitvoering van de bepalingen van het Protocol onbeslist. De volgende tabel geeft een overzicht van de belangrijkste stappen in de verdere onderhandelingen (voor meer details verwijzen we naar de website van het Klimaatverdrag):
| COP | Jaar | Plaats | Beslissing |
| 4 | 1998 | Buenos Aires | Aanname van een werkplan, het zgn. Actieplan van Buenos Aires. In dit plan werden de openstaande thema’s geïdentificeerd en een tijdschema voor de verdere onderhandelingen opgesteld om het protocol tegen COP 6 volledig operationeel te maken. |
| 6 | 2000 | Den Haag | Tijdens COP. 6 lagen de standpunten van de Partijen echter te ver uit elkaar om tot een akkoord te komen, zodat werd beslist de onderhandelingen verder te zetten in juli 2001. Die onderhandelingen werden echter zwaar gehypothekeerd doordat President Bush in maart 2001 besliste dat de VS het Protocol niet zou ratificeren. |
| 6bis
7 | 2001 | Bonn
Marrakesh | Hier werd een politiek akkoord bereikt over de belangrijkste politieke discussiepunten, het zgn. “Bonn Agreement”. Als toenmalige voorzitter van de Europese Unie is België er in geslaagd de Europese lidstaten op éénzelfde lijn te houden waardoor de EU haar voortrekkersrol volwaardig heeft kunnen spelen en een akkoord heeft kunnen bewerkstelligen. De meeste resterende uitvoeringsbepalingen werden uiteindelijk vastgelegd, noodzakelijk voor de implementatie van het Protocol. |
| 8
9 10 11 12 | 2002
2003 2004 2005 2006 | New-Delhi
Milaan BuenosAires Montréal Nairobi | Steeds meer nadruk gaat naar:
1/ de eis van de ontwikkelingslanden voor meer aandacht voor maatregelen die hen moeten helpen aanpassen aan de onvermijdelijke gevolgen van klimaatverandering 2/ de eveneens onvermijdelijke verdere reducties na 2012 om klimaatverandering binnen ‘veilige’ perken te houden, en de rol van de ontwikkelingslanden daarin. |
 |