Energie-efficiëntie is de meest kosteneffectieve en snelste manier om de zekerheid op het vlak van de energievoorziening te verhogen en de uitstoot van broeikasgassen (die verantwoordelijk is voor klimaatverandering) terug te dringen.

De Dienst Klimaatverandering volgt alle werkzaamheden in het kader van de energie-efficiëntie, als onderdeel van het Europese energie-klimaatpakket en de « 3 x 20 »-doelstellingen. Deze maatregelen moeten worden opgenomen in het volgende Nationaal Klimaatplan (post-2012) en hebben belang bij het nemen van maatregelen in de niet-ETS sectoren.

Op Europees vlak

De EU heeft zich tot doel gesteld in 2020 een besparing op het primaire energiegebruik van 20 % te verwezenlijken [1]. Deze doelstelling is een van de 5 centrale streefcijfers van de ‘Europa 2020’-strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei.

De meest recente ramingen van de Commissie, die rekening houden met de nationale energie-efficiëntiestreefcijfers voor 2020 die de lidstaten vastgelegd hebben in het kader van de ‘Europa 2020’-strategie, geven aan dat de EU in 2020 slechts de helft van de beoogde 20 % zal bereiken. De Europese Raad en het Europees Parlement hebben er bij de Commissie op aangedrongen een nieuwe ambitieuze strategie voor energie-efficiëntie vast te stellen met krachtige maatregelen om het aanzienlijke potentieel aan te boren.

De Europese Commissie reageerde hierop met:

1 / De publicatie van het energie-efficiëntieplan 2011 (EEP) op 8 maart 2011. Dit plan bevestigt dat de Unie niet op koers ligt om haar energie-efficiëntiestreefcijfer te verwezenlijken. Om dit te verhelpen bevat dit plan een reeks energie-efficiëntiebeleidslijnen en -maatregelen die betrekking hebben op de volledige energieketen (inclusief opwekking, transport en distributie van energie), de belangrijke rol die de overheidssector speelt in energie-efficiëntie, gebouwen en toestellen, de industrie, en de noodzaak om de eindgebruikers in staat te stellen hun energieverbruik te beheren.

Parallel hiermee kwam energie-efficiëntie in de vervoersector aan bod in het Witboek Transport, vastgesteld op 28 maart 2011.

2/ De publicatie van een voorstel voor een richtlijn “betreffende energie-efficiëntie en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG”. Dit voorstel - gepubliceerd op 22 juni 2011 - zet bepaalde aspecten van het Energie Efficiëntie Plan om in bindende maatregelen en is er vooral op gericht een significante bijdrage te leveren aan het realiseren van het energie-efficiëntiestreefcijfer van de EU voor 2020. Het kijkt ook verder dan het streefcijfer van 20 % en streeft ernaar een gemeenschappelijk kader uit te werken om de energie-efficiëntie in de Unie na 2020 te bevorderen.

Bij het verschijnen van dit voorstel wees de EU-commissaris voor klimaatactie op het belang van de richtlijn voor het Europees klimaatbeleid. De Commissie berekende dat indien lidstaten hun energie-efficiëntie engagementen nakomen, de broeikasgasemissies in 2020 25% onder het niveau van 1990 dalen, of 5% onder de initiële doelstelling van 20%.

Op 3 oktober 2011 heeft de Raad van Europa een eerste wijziging van de tekst van de Commissie voorgesteld op basis van de commentaren van verschillende delegaties. De definitieve versie van de richtlijn wordt verwacht tegen december 2012, de implementatie in de lidstaten is voorzien voor december 2013.

Op Belgisch vlak

Op nationaal niveau heeft België, zoals alle andere lidstaten, tegen 30/06/2011 zijn 2de nationaal actieplan Energie-efficiëntie ingediend, overeenkomstig de aanbevelingen van Richtlijn 2006/32/EG. Het is de bedoeling om de primaire energieconsumptie met 18% te verminderen tegen 2020, in vergelijking met de PRIMES [2]-baseline van 2007.

Dit plan vormt ook een aanvulling op het actieplan Hernieuwbare Energie, dat reeds vroeger werd ingediend (in november 2010) onder artikel 4 van Richtlijn 2009/28/EG, en dat tot doel heeft te komen tot 13% hernieuwbare energie in 2020.

De beslissingen inzake energie-efficiëntie worden genomen door ENOVER.