/ News / /

De Belgische inkomsten uit de veiling van emissierechten overschrijden de kaap van 1 miljard euro

Op 17 januari 2019 was het zover: het veilen van emissierechten onder het Europees emissiehandelssysteem (EU-ETS), heeft ons land – sinds de start van de veilingen in 2013 – in totaal meer dan 1 miljard Euro opgebracht.

Het principe van de Europese emissiehandel is relatief eenvoudig: voor de ongeveer  300 Belgische CO2-intensieve sectoren en installaties wordt een jaarlijks emissieplafond vastgelegd. Door een absolute grens te stellen aan de emissies en hieraan emissierechten te verbinden, wordt er een schaars goed gecreëerd dat ook een economische waarde heeft. Een emissierecht vertegenwoordigt in het EU-ETS het recht om het equivalent van één ton aan CO2 uit te stoten. Sinds 2013 veilen de Europese lidstaten alle emissierechten die niet kosteloos worden toegewezen, dit is ongeveer de helft van de totale beschikbare hoeveelheid emissierechten. Koolstofintensieve installaties die blootgesteld zijn aan internationale concurrentie ontvangen in regel nog gratis toewijzingen voor zo ver zij behoren tot de meest efficiënte installaties (Benchmarking). Met dit initiatief wenste de EU het beginsel “de vervuiler betaalt” in praktijk te brengen.

In de nasleep van de financiële crisis hadden vele bedrijven echter een overschot aan emissierechten opgebouwd, waardoor deze rechten niet langer een schaars goed waren en de prijs in het begin van de veilingen rond de € 6 bleef schommelen.

Hierop werkte de Europese Commissie in nauwe samenwerking met de lidstaten structurele maatregelen uit. Als eerste stap werd de veiling van 900 miljoen emissierechten uitgesteld om het overschot aan rechten tegen te gaan (back-loading). Vervolgens werden deze rechten in een speciale reserve (Market Stability Reserve) ondergebracht. Voor deze reserve werden bovendien vooraf duidelijke regels gedefinieerd, om een transparant marktkader te creëren.

Daarnaast monitort de Europese Commissie nauwgezet het aantal emissierechten dat in de EU-ETS in omloop is, en sedert 2017 wordt dit aantal jaarlijks gepubliceerd. Op basis hiervan wordt de reserve dan verder met emissierechten aangevuld, of worden emissierechten uit de reserve terug in omloop gebracht om het overschot aan rechten op de markt optimaal te beheren.

Het effect op de prijs was duidelijk merkbaar. Na de eerste publicatie van het cijfer medio 2017 is de prijs van de emissierechten beginnen klimmen tot zo’n € 25 en momenteel schommelt de prijs rond de € 20 à € 25:

ETS-1milliard-NL_900px.png

De prijsstijging door de back-loading en Market Stability Reserve heeft ook een duidelijke impact gehad op de totale (Belgische) veilinginkomsten. Zo lagen de inkomsten van 2018 ruim tweeëneenhalve keer hoger dan deze van het jaar 2017: 

Jaar

Aantal geveilde rechten

Inkomsten voor België (in €)

2013

26.112.000

114.992.255

2014

16.430.000

97.078.655

2015

18.607.000

141.649.920

2016

20.500.500

107.877.675

2017

25.037.500

144.311.705

2018

24.703.500

381.463.360

 

Verdeling van de veilinginkomsten

Het samenwerkingsakkoord van februari 2018 over de nationale lastenverdeling ('burden sharing') bepaalt onder meer de vaste sleutel voor de verdeling van de veilinginkomsten voor de federale overheid en de gewesten. Dit gebeurt in de praktijk door de ‘registeradministrateur’, die deel uitmaakt van de federale Dienst Klimaatverandering (FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu) , die deze opbrengsten beheert en doorstort.   Minstens de helft van deze inkomsten moet vervolgens aangewend worden voor klimaat- en energiegerelateerde doelen en iedere lidstaat moet dan ook jaarlijks over het gebruik van deze opbrengsten rapporteren. De rapporten over het gebruik van de veilinginkomsten door de federale overheid en de gewesten zijn beschikbaar op de website van de Nationale Klimaat Commissie.

> Meer info op de website van de Europese Commissie.